روانشناسی دانشگاهی و مدرن در ایران، بالندگی، استواری و ساختار علمی خود را وام‌دار اساتیدی ژرف‌اندیش و متعهد است که عمر گران‌بهای خویش را صرف آموزش، پژوهش و نهادسازی‌های ماندگار کرده‌اند. در شمار چهره‌های درخشان و بنیادین این عرصه، نام استاد دکتر محمدکریم خداپناهی، پیشگام ترویج و آموزش مبانی زیستی و آزمایشگاهی رفتار، می‌درخشد؛ استادی که همواره الگوی وقار آکادمیک، ژرفای علمی و دغدغه‌مندی صنفی بوده‌اند. ایشان از پایه‌گذاران، یاران دیرین و پیشکسوتان برجسته انجمن ایرانی روانشناسی به شمار می‌روند؛ نهادی علمی که گام‌های نخستین و استوار خود را با همت و اندیشه روشن ایشان و جمعی از نخبگان این رشته برداشت تا بستری مستقل، استاندارد و پویا برای تعالی روانشناسی در سطح کشور پدید آورد. دکتر محمدکریم خداپناهی، متولد ۱۳۲۳ در شهر قزوین، پس از دریافت مدرک متوسطه در سال ۱۳۴۳، مسیر دانش‌اندوزی را در کشور آلمان پی گرفتند. ایشان با فراگیری زبان آلمانی و گذراندن کالج دانشگاهی در مونیخ، وارد دانشگاه کنستانتس شدند و در رشته روانشناسی فیزیولوژیک (رشته اصلی) و زیست‌شناسی (رشته فرعی) به تعمق پرداختند. در سال ۱۳۵۴ موفق به اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی فیزیولوژیک شدند و بلافاصله دوره دکتری را در همان دانشگاه آغاز کردند؛ اما هم‌زمان با اوج‌گیری انقلاب اسلامی، در بهمن ۱۳۵۷ با احساس تعهد به میهن، تحصیل خود را نیمه‌تمام رها ساختند و به ایران بازگشتند. ایشان در سال‌های پس از بازگشت، در اولین دوره آزمون دکتری دانشگاه تربیت مدرس شرکت کرده و در سال ۱۳۷۴ موفق به اخذ مدرک دکتری تخصصی روانشناسی شدند. دکتر خداپناهی افزون بر جایگاه علمی، در برهه‌های سرنوشت‌ساز کشور مسئولیت‌های حساس اجرایی را عهده‌دار بودند؛ از جمله معاونت سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (۱۳۵۸–۱۳۵۹)، سرپرستی وزارت امور خارجه (۱۳۵۹–۱۳۶۰) و مشاوره نخست‌وزیری (۱۳۶۰–۱۳۶۳). با پیوستن رسمی به هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی از سال ۱۳۶۳، دوره درخشانی از مدیریت و خدمت دانشگاهی آغاز شد. ریاست دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی (۱۳۶۳–۱۳۷۱)، معاونت آموزشی دانشگاه شهید بهشتی (۱۳۶۷–۱۳۶۸)، ریاست مرکز خدمات مشاوره دانشگاه، سردبیری و مدیرمسئولی مجلات معتبر علمی و عضویت در هیئت تحریریه نشریات تخصصی کشور، تنها بخشی از کارنامه پربار مدیریتی و دانشگاهی ایشان است. ایشان در طول دهه‌ها استادی، نقشی بنیادین در آموزش سرفصل‌های تخصصی همچون روانشناسی فیزیولوژیک، احساس و ادراک، نوروسایکولوژی، و انگیزش و هیجان در مقاطع تحصیلات تکمیلی داشته و نسل‌های پرشماری از روان‌شناسان، اساتید و درمانگران امروز ایران را پرورش داده‌اند. آثار و کتب دانشگاهی دکتر خداپناهی سال‌هاست که متون مادر و مرجع آموزش عالی در سراسر کشور به شمار می‌روند، به گونه‌ای که کتاب فاخر «روانشناسی فیزیولوژیک» ایشان در بیستمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، به عنوان اثر برگزیده کشوری شناخته شد. انجمن ایرانی روانشناسی، با ادای احترام به دهه‌ها تلاش بی‌شائبه در عرصه علم و معرفت و به پاس خدمات کم‌نظیر در بنیاد نهادن این انجمن، این یادمان را به پاسداشت یک عمر زیست عالمانه استاد دکتر محمدکریم خداپناهی تقدیم می‌دارد. آثار و تألیفات مرجع
روانشناسی فیزیولوژیک (اثر برگزیده بیستمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران)
انگیزش و هیجان (با بازنگری اساسی)
نوروسایکولوژی و سایکوفیزیولوژی
روانشناسی احساس و ادراک (با همکاری دکتر محمود ایروانی)
مغز انسان و اختلال‌های آن
کتاب مرجع نوروسایکولوژی بالینی کودک
فیزیولوژی عمومی؛ اعصاب و غدد داخلی
روانشناسی تجربی: اصول و کاربرد (ترجمه؛ با همکاری جمعی از مترجمان)
